Limited Şirkette Pay Devri Nasıl Yapılır?

Limited şirkette pay devri, ortağın esas sermaye payının başka bir kişiye geçirilmesidir. Şirketin ayrı tüzel kişiliği devam eder. Payları satın alan kişi, şirketin sahip olduğu taşınmazları kendi adına satın almış olmaz; şirketin sözleşmeleri ve borçları da yalnızca ortak değiştiği için ortadan kalkmaz.

İlk incelemede şirket sözleşmesi, güncel ortaklık yapısı, sermaye ödeme durumu ve pay üzerindeki kısıtlamalar görülmelidir. Haciz, rehin veya sözleşmesel önalım hakkı gibi hususlar devir işlemini etkileyebilir. Müdürlük ve temsil yetkisinin devri ise ortaklık payının devrinden ayrı bir karar gerektirebilir.

TTK m.595 uyarınca esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı yapılır; tarafların imzaları noterce onaylanır. Bedel, ödeme koşulları, devredilen pay ve taraflar açık gösterilmelidir. Kanunda belirtilen ek ödeme, yan edim, rekabet yasağı ve benzeri koşullar da sözleşmede dikkate alınır.

Sadece bedelin gönderilmesi veya taraflar arasında mesajlaşılması bütün şekil şartlarının yerine geçtiği anlamına gelmez. Temsilci aracılığıyla işlem yapılacaksa temsil yetkisinin kapsamı da kontrol edilmelidir. İmza onayı ile şirket içi onay ve sicil işlemleri farklı aşamalardır.

Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse pay devri için ortaklar genel kurulunun onayı gerekir; devir bu onayla geçerli olur. Şirket sözleşmesi devri yasaklayabilir veya farklı kurallar getirebilir. Bu nedenle genel kurul onayının her şirkette aynı biçimde aranacağı varsayılmamalıdır.

TTK m.595 kapsamında başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmezse onay verilmiş sayılması düzenlenmiştir. Başvurunun şirkete usulünce ulaştırıldığının ve tarihinin ispatı önemlidir. Onay, sessizlik ve ret sonuçları şirket sözleşmesindeki hükümlerle birlikte değerlendirilmelidir.

Pay defteri kayıtlarının güncellenmesi ve ticaret sicili işlemleri, ortaklık yapısının doğru görünmesi için gereklidir. TTK m.598 pay geçişinin tescil başvurusunu düzenler. Başvurunun yapılmaması halinde ayrılan ortağın başvuru imkânı da kanunda yer alır.

Sicil işlemini tamamlamakla devrin hukuki geçerlilik koşullarını yerine getirmek aynı soru değildir. Sözleşme, onay ve tescil tarihleri ayrı tutulmalıdır. Müdür değişikliği, imza yetkisi ve banka yetkilerinin güncellenmesi gerekiyorsa bunlar da işlem planına eklenmelidir.

Devralan açısından yalnızca satış bedelinin belirlenmesi yeterli değildir. Vergi, sosyal güvenlik, çalışan, dava ve banka yükümlülüklerinin incelenmesi gerekir. Kamu borçlarına ilişkin ortaklık ve temsil sorumluluğu, özel hukuk borçlarından farklı hükümlere tabi olabilir.

Taraflar geçmiş borçların kendi aralarında nasıl karşılanacağını düzenleyebilir; ancak aralarındaki sözleşme kamu idaresini veya diğer alacaklıları her durumda bağlamaz. Beyanlar, teminatlar, ödeme takvimi ve sonradan ortaya çıkan borçlar için başvuru yöntemi açık yazılmalıdır. Genel bir “borcu yoktur” cümlesi ayrıntılı incelemenin yerini tutmaz.