Boşanma Davasında Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Eşlerin boşanması, üzerlerine kayıtlı bütün malların kendiliğinden ikiye bölünmesi anlamına gelmez. Önce hangi mal rejiminin uygulandığı, malın ne zaman edinildiği ve bedelinin hangi kaynaktan karşılandığı belirlenir. Başka bir rejim seçilmemişse 1 Ocak 2002 sonrasında edinilmiş mallara katılma rejimi esas alınır. Daha önce başlayan evliliklerde dönemler ayrı incelenmelidir.

Katılma alacağı, çoğunlukla diğer eşin edinilmiş mallarının borçları ve kanuni düzeltmeleri dikkate alınarak bulunan artık değer üzerinden hesaplanan bir para alacağıdır. Tapunun tek eş adına olması diğer eşin talebini tek başına ortadan kaldırmaz; evlilik sırasında alınmış olması da her malın bütünüyle paylaşıma gireceğini göstermez.

Çalışma karşılığı elde edilen gelir ve bu gelirle satın alınan değerler kural olarak edinilmiş maldır. Evlilik öncesinde sahip olunan mallar, miras veya bağış yoluyla kazanılan değerler ve kişisel kullanıma özgü eşyalar ise kişisel mal grubunda değerlendirilebilir. Kişisel malların gelirleri bakımından kanunun ve varsa mal rejimi sözleşmesinin ayrıca incelenmesi gerekir.

Örneğin miras kalan paranın bir konut alımında kullanıldığı söyleniyorsa mirasın intikali, banka hareketleri ve ödeme tarihleri arasında bağlantı kurulmalıdır. Bir malın hem kişisel kaynakla hem çalışma geliriyle alınması halinde basit bir yarı yarıya bölme doğru sonuç vermez. Kaynakların ve katkıların ayrılması gerekir.

Boşanma kararı verilmesi halinde mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer. Hangi malların tasfiyeye gireceği ile hangi tarihli değerlerinin kullanılacağı farklı sorulardır. TMK m.235 uyarınca mevcut edinilmiş mallar bakımından tasfiye anındaki değerler esas alınır.

Konut kredisi, malın edinilmesine ilişkin borçlar, eşler arasındaki katkılar ve mal rejimi sürerken yapılan bazı devirler hesaplamayı etkileyebilir. Ödeme planı ile kredi taksitlerinin hangi dönemlerde karşılandığı birlikte değerlendirilir. Bir eşin katılma alacağını azaltma amacı taşıyan devirleri için kanunda hesaba ekleme mekanizmaları bulunmaktadır.

Mal rejiminin tasfiyesi, boşanmanın kişisel sonuçlarından farklı bir uyuşmazlıktır. Boşanma devam ederken tasfiye talebi ileri sürülebilse de sonuçlandırılması için boşanma kararının kesinleşmesinin beklenmesi gündeme gelir. Talebin konusu ve miktarı ile istenen koruma tedbirleri somut malvarlığına göre belirlenmelidir.

Tapu ve araç kayıtları, banka hareketleri, kredi sözleşmeleri, şirket payları ve mal rejimi sözleşmesi başlangıç incelemesinin temel belgeleridir. Belgelerin tarih sırasına konulması para akışının anlaşılmasını kolaylaştırır. Başkasının hesabına izinsiz erişmek yerine ilgili kayıtların mahkeme yoluyla istenmesi değerlendirilmelidir.

Ziynet eşyasının kime ait olduğu ve iade edilip edilmeyeceği her olayda mal rejimi hesabıyla aynı kurala tabi değildir. Eşler arasındaki anlaşma, ileri sürülen yerel adet, eşyanın niteliği, kime verildiği ve kimde kaldığı ayrı önem taşır. Bütün düğün takılarının istisnasız tek bir eşe ait olduğu şeklinde bir varsayımla hareket edilmemelidir.

Talep edilen eşyanın türü, sayısı ve mümkünse ağırlığı açıklanmalıdır. Fotoğraf ve görüntüler, satın alma belgeleri ve olayları doğrudan bilen tanıklar birlikte değerlendirilebilir. Eşyaların ortak ihtiyaçlar için kullanıldığı savunuluyorsa teslim amacı ve geri verilmek üzere alınıp alınmadığı da uyuşmazlığın parçasıdır.